Climate Cleanup's kijk op wat COP29 betekent voor koolstofverwijdering met de natuur
Optische illusie
Een “optische illusie” – zo omschreef India het akkoord dat afgelopen zondag werd bereikt op COP29 in Bakoe. De onderhandelingsgroep van minst ontwikkelde landen (LDC), bestaande uit 45 landen en 1,1 miljard mensen, stelde dat het akkoord drie jaar aan discussies over het klimaatfinancieringsdoel ondermijnde – een centraal punt voor deze editie van de mondiale klimaatonderhandelingen.
Het ontbrekende biljoen
Met de mogelijkheid dat de onderhandelingen volgend jaar onder een Trump-regering hervat zouden worden, besloten veel landen dat het risico van geen nieuw financieel akkoord in Bakoe te groot was om te negeren. Het akkoord houdt kort gezegd in dat rijke landen minstens $0,3 biljoen aan financiering verstrekken aan ontwikkelingslanden, terwijl die landen minstens $1,3 biljoen hadden gevraagd. De “optische illusie” is dus letterlijk een ontbrekend getal: “1.”
Lichtpuntjes
Toch zijn er mogelijk ook lichtpuntjes. Ten eerste is het onderhandelingsproces niet volledig ingestort. Met opnieuw een oliestaat als gastland was dat een reële mogelijkheid. Ten tweede werd na bijna tien jaar eindelijk een akkoord bereikt over hoe koolstofkredieten kunnen worden ingezet voor samenwerking tussen rijkere en armere landen. Op de eerste dag van COP29 bereikten klimaatonderhandelaars consensus over een reeks standaarden om de mondiale koolstofmarkt te versterken en de integriteit van koolstofkredietprojecten te verbeteren. Deze standaarden vallen onder Artikel 6.4 van het Akkoord van Parijs, ook wel bekend als het Paris Agreement Crediting Mechanism. De goedkeuring werd beschouwd als een cruciale stap voor toekomstige klimaatbesprekingen op de top.
Mislukte pogingen
Zullen koolstofmarkten daadwerkelijk een positief klimaateffect hebben? Dat is twijfelachtig. Vergelijkbare pogingen zijn eerder gedaan met teleurstellende resultaten. Al in 2005 werd een systeem voor koolstofhandel ingevoerd als onderdeel van de klimaatakkoorden die in 1997 op COP3 in Kyoto werden gesloten. Dat heette het “Clean Development Mechanism” (CDM). Het grootste probleem was een gebrek aan “additionaliteit”: projecten (zoals windparken of herbebossing) zouden ook zonder de koolstofkredieten zijn gerealiseerd. Ongeveer 80% van de kredieten was en is waardeloos. Dubbeltellingen waren ook een probleem. Dat is niet goed aangepakt: landen worden slechts “verzocht” om kredieten die aan andere landen zijn verkocht, niet mee te tellen in hun eigen nationale koolstofboekhouding. Ten slotte kunnen landen mogelijk oude en ineffectieve Kyoto-projecten zonder veel moeite omzetten naar het nieuwe systeem, waardoor slechte projecten het nieuwe programma binnensluipen.
Koolstofverwijdering
Is het dan allemaal slecht? Misschien niet. Klimaatfinanciering richt zich op adaptatie en koolstofmarkten voor reductie, vermijding én verwijdering. Zoals we enkele jaren geleden concludeerden, hebben koolstofverwijderingsprojecten een andere dynamiek dan projecten gericht op vermijding en reductie. Koolstofverwijdering gaat niet over minder doen, maar over het creëren van nieuwe dingen: biobased gebouwen en regeneratieve landbouw. Vlak voor COP29 keurde de EU-Raad de EU-verordening voor koolstofverwijdering en koolstoflandbouw goed. Als onderdeel van het vaststellen van koolstofkredietregels op dag één van COP29 werd een nieuwe VN-standaard voor koolstofverwijdering aangenomen. Dit beknopte document van 12 pagina's sluit aan bij CRCF, ICVCM en andere toonaangevende initiatieven om koolstofmarkten te repareren – en versterkt daarmee ONCRA.
Nagekomen beloften
Tot slot, op een positieve noot: in de COP29-resolutie stelde de EU vast dat “ontwikkelde landen in 2022 in totaal USD 115,9 miljard aan klimaatfinanciering voor ontwikkelingslanden hebben verstrekt en gemobiliseerd,” waarvan 69% als leningen en 28% als subsidies. Daarmee werd voor het eerst de jaarlijkse VN-doelstelling van $100 miljard aan klimaatfinanciering overschreden. Hoewel het akkoord voor degenen die het minst hebben bijgedragen aan de opwarming van de aarde maar er het meest onder lijden een diep onrechtvaardige “optische illusie” is – en ondanks het feit dat fossiele brandstoffen door olie-naties buiten het akkoord werden gehouden – zijn sommige beloften daadwerkelijk nagekomen.
Vooruitkijken
Duizenden mensen hebben zich ingespannen om te bereiken wat misschien nog steeds onmogelijk lijkt: landen wereldwijd op één lijn brengen om fundamenteel de energie- en landbouwsystemen te veranderen – de grootste industrieën in de geschiedenis. Zolang we ook maar een beetje door de mist heen kunnen kijken, kunnen we dit proces waarderen en genieten van het mogelijk maken van leven terwijl we samen aan oplossingen werken. COP is ook een viering van internationale samenwerking tegen alle verwachtingen in. Misschien heeft deze top koolstofverwijdering met behoud van leven beter mogelijk gemaakt. Laten we koolstof verwijderen met de natuur, en verder naar Brazilië in 2025.