Ergens voor de kust van Mexico beweegt een vaartuig langzaam door open water. Het vist niet. Het doet geen onderzoek. Het jaagt op zeewier. Waarom? Om koolstof uit de atmosfeer te halen, en kwetsbare kustlijnen wat meer tijd te geven. Dat vaartuig is het nieuwste hoofdstuk in een verhaal dat 25 jaar geleden begon, onder water.
Een carrière gevormd door een orkaan
Pablo Besquin begon als bouwduiker in het Caribisch gebied. Geboren in Mexico-Stad uit Poolse ouders, verhuisde hij later naar Canada en vond uiteindelijk zijn weg terug naar Mexico, duikend in Cancún. Er was geen groots plan. "Het ene leidde tot het andere," zegt hij. Een orkaan raakte de kustlijn waar hij woonde. Het strand begon te verdwijnen. Hotels die ooit beschermd werden door brede stroken zand, lagen plotseling bloot. De oceaan rukte op.
Dat moment veranderde de koers van zijn leven. Vandaag is Pablo oprichter en CEO van Oceanus International, werkend vanuit Nederland met een wereldwijd, gedecentraliseerd netwerk van kustingenieurs, wetenschappers en academische partners, van Delft tot Zuid-Florida. Samen ontwerpen ze oplossingen voor een van de meest urgente vragen van onze tijd: hoe leven we met stijgende zeeën?
"Ik heb echt respect voor de oceaan," zegt Pablo. "Ik werk voor de oceaan."
Bouwen mét de natuur, niet ertegen
In het hele Caribisch gebied en daarbuiten verdwijnen kustlijnen. Stijgende zeespiegels, hevigere stormen en decennia van gebrekkige planning versnellen erosie. Hele economieën gebouwd op toerisme en strandvastgoed staan op het spel.
Pablo gelooft niet in het bestrijden van de natuur met brute kracht. In plaats daarvan ontwerpt hij wat hij hybride oplossingen noemt: technische constructies die ruimte maken voor natuurlijke systemen om te herstellen en het over te nemen.
Een typische aanpak ziet er als volgt uit:
- Kunstmatige riffen of golfbrekers verminderen de golfenergie.
- Die rustiger omstandigheden maken het mogelijk voor mangroven en andere kustvegetatie om wortel te schieten.
- Eenmaal gevestigd, stabiliseert het levende systeem sediment, versterkt het biodiversiteit en vergroot het de langetermijnweerbaarheid.
"Het gaat om rood, groen en blauw gebruiken," legt hij uit: het sociale, het ecologische en de oceaan, samen werkend.
Een kernprincipe: er bestaat geen one-size-fits-all kustlijn. Golfpatronen, diepte, sedimenttransport en ecosystemen variëren sterk — zelfs op slechts een paar kilometer afstand. "Ik ontmoette vroeg veel charlatans," zegt Pablo. "Mensen die beweerden dat hun technologie alles kon oplossen. Maar elke plek heeft zijn eigen ritme. Je moet het maatwerk maken."
Het trage werk achter kustoplossingen
Ontwerpen met de natuur gaat niet snel. Een enkel project kan jaren duren voordat de eerste constructie het water in gaat. Vaak door complexe milieu-effectrapportages en vergunningstrajecten. Maar als het werkt, zijn de resultaten tastbaar. "Je ziet kinderen weer op het strand spelen," zegt Pablo. "Je gaat snorkelen en er zijn weer vissen. Dat is een wereld van verschil."
Toen kwam het zeewier
Rond 2015 begon een nieuw probleem aan te spoelen: sargassum. Massale bloei van dit drijvende zeewier verscheen in het hele Caribisch gebied en de Golf van Mexico. Als het zich op stranden ophoopt, rot het weg: het beschadigt ecosystemen, schaadt het toerisme en veroorzaakt ernstige lokale gezondheids- en opruimingsproblemen. "De bloei heeft de omvang van continenten," zegt Pablo. "Het kan zich uitstrekken van Afrika tot de Amerika's. De schaal is enorm."
Pablo's klanten begonnen te bellen: kon hij dit ook oplossen? Hij begon het probleem te bestuderen en te modelleren. Wat hij vond, verschoof zijn perspectief. Ongeveer 95% van het sargassum bereikt nooit het land. Het zinkt aan het einde van zijn leven van nature naar de oceaanbodem en neemt de koolstof die het tijdens zijn groei opsloeg mee. Slechts zo'n 5% bereikt de kustlijnen. De vraag werd: wat als je die 5% kon onderscheppen voordat het de kust bereikt, en het veilig, doelgericht en verifieerbaar kunt laten zinken?
Golden Tides: een kustcrisis omzetten in koolstofopslag
Dat inzicht leidde tot Golden Tides, een samenwerking met Climate Cleanup. Het concept is in principe eenvoudig, maar complex in uitvoering:
- Offshore vaartuigen identificeren en verzamelen sargassum voordat het de kust bereikt.
- Het systeem is erop gericht een natuurlijk zinktraject te versnellen en de biomassa om te zetten in een vorm van koolstofopslag.
- Kustvangsystemen verzamelen wat ontsnapt en leiden het om voor verwerking, mogelijk tot bioplastics of energie.
Niets gaat verloren.
De eerste grootschalige operaties gaan binnenkort van start in Mexico en de Verenigde Staten.
Een strijd die het waard is om aan mee te doen
Pablo romantiseert het grotere geheel niet. "Het is als sterven door duizend sneden," zegt hij. "Vervuiling, hitte, slecht beheer: alles telt op. Soms voelt het overweldigend."
Toch gaat hij door, omdat de impact niet abstract is. Die is zichtbaar in herstelde stranden, herstellende ecosystemen en gemeenschappen die kunnen blijven waar ze zijn. Wat hem hoop geeft is verbinding: de momenten waarop mensen die aan verschillende stukjes van het klimaatpuzzle werken beseffen dat ze deel uitmaken van dezelfde inspanning. "Je voelt dat je niet alleen bent," zegt hij.
Vooruitgang, gelooft hij, wordt geboekt — zij het langzaam. Regelgeving verbetert. Bewustzijn groeit. Meer ontwikkelaars vragen om natuurinclusieve ontwerpen. Maar het is niet genoeg. "We hebben meer mensen nodig," zegt hij. "Meer mensen die zich voor de lange termijn inzetten. Stem je handelen af op je waarden, en breek ze niet." Want uiteindelijk komt het daarop neer. "Als je in de spiegel kijkt, wil je weten dat je opkwam voor wat er toe doet."
Vijfentwintig jaar werken met de zee leerde Pablo Besquin één ding boven alles: de oceaan heeft geduld. Wij moeten dat ook hebben.