Wanneer Hajna over haar werk vertelt, komen twee dingen snel naar voren: ze houdt van data en ze gelooft in koplopers. Als een van de mensen achter de Oncra‘s (koolstofkredieten-certificeringsplatform, geïnitieerd door Climate Cleanup) Land Stored Carbon-certificering helpt ze boeren, waaronder voedselbosbouwers en landbeheerders, te kwantificeren wat hun land doet voor het klimaat, en ervoor beloond te worden.
Haar pad van zeegras naar bodem
Hajna’s pad begon met een middelbareschoolproject over het bouwen van een duurzamere wereld, liep via Future Planet Studies in Amsterdam, en een master aan Wageningen met een scriptie over zeegras, kwelders en schelpdierriffen. Daarna sloot ze zich aan bij Climate Cleanup, aan het prille begin van Oncra. Eerst om te helpen met het Ocean Stored Carbon-protocol, maar toen het aantal aanvragen voor landprojecten begon toe te nemen, stapte ze over naar dit domein. Tegenwoordig werkt ze grotendeels op afstand vanuit Hongarije, waar ze deels is opgegroeid.
Gebouwd voor kleine projecten
Land Stored Carbon omvat koolstof die is opgeslagen in bodem en biomassa via natuurgerichte projecten: bamboe, miscanthus, paulownia, regeneratieve landbouw, voedselbossen en zo verder. Oncra’s landmethodologie — voor het eerst geschetst door Sven Jense en Bart van Beuzekom in één Excel-blad — is gegroeid met input van experts, en wordt nu uitgebreid om aan te sluiten bij het nieuwe Carbon Removal Certification Framework (CRCF) van de EU.
Wat Oncra onderscheidt, is de drempel. Geen minimumaantal hectare. Een kleine vergoeding (ongeveer €6 per ton) die alleen wordt betaald wanneer credits worden verkocht. Betaalbare bodemmetingen. Een methodologie die bewust eenvoudig wordt gehouden. “Andere agentschappen zijn ingericht op grootschalige projecten, waar meer kosten kunnen worden afgetrokken en het winstgevender is voor de certificeerder,” zegt Hajna. “Wij willen dat ook kleine projecten gecertificeerd kunnen worden. Land is een van de grootste stukken van de klimaatpuzzel, en kleine landeigenaren beheren een enorm deel ervan. Wat zij ervoor kiezen te doen, maakt echt verschil.”
Meer dan koolstof
Het grootste misverstand? Dat in de bodem opgeslagen koolstof permanent is. Dat is het niet, en Oncra is daar open over. “Het is tijdelijke opslag. Maar het is nog steeds een belangrijke stap, en eerlijk gezegd is het koolstofdeel maar een fractie van wat er gebeurt.” Gezondere bodem, schoner water, meer biodiversiteit: aantoonbaar de grotere winst. Koolstofkwantificering is wat dit financierbaar maakt. En omdat Oncra’s Removers (projectuitvoerders) koplopers zijn, trekt hun succes anderen mee. Dat effect is absoluut reëel.
“De Removers zelf zijn over de hele wereld verspreid, ongelooflijk deskundig en moedig. Het zijn ware helden, die ergens in geloven en risico’s nemen. Het is een genoegen om met deze gepassioneerde pioniers te werken.”
Voedselbossen zijn haar favoriet: “de diversiteit is geweldig, en er is meestal een heel netwerk van mensen omheen.”
Het plan & wat jij kunt doen om het te laten gebeuren
Hajna’s hoop voor 2030: dat de geplande opslag daadwerkelijk in de grond terechtkomt, dat veel meer kleine projecten gecertificeerd worden, en dat validatie en de verkoop van credits soepeler verlopen voor de projecten die dat het hardst nodig hebben.
“Iedereen kan meedoen aan deze inspanning. Je hebt geen boerderij nodig. Vertel mensen over Oncra. Start je eigen kleine project, hoe bescheiden ook. Bezoek een project in de buurt. Of koop koolstofcredits om specifieke Removers rechtstreeks te steunen.”
Meer over de Removers: bezoek het Oncra-register.